ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ੇ ਦਾ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਰੋਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੂ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੱਸੜ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਜੋ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਵਿਚਾਰ 1999 ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਠਿਆ ਸੀ। ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ।
ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ 24 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 5,000 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੂ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਸਕਦੇ ਸਨ। 9 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਦਾ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਾਸੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 20 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਫ਼ੀਸ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਬੁਕਿੰਗ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਰਹੀ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਕਾਰਨ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 17 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਾਸਾ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਵਿਆਇਆ ਗਿਆ।[Web][Web][Web][Web][Web][Web]