ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸਤ
ਬੀ-40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ
ਹੋਰ ਨਾਂ ਬੀ40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ, MS Panj B40
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਚਿੱਤਰ ਜੀਵਨੀ, ਜੋ 1733 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 57 ਚਿੱਤਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਪਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ।[EoS][(tr.)][McLeod][Web]
- ਤਾਰੀਖ਼
- 31 ਅਗਸਤ 1733 (ਭਾਦੋਂ ਸੁਦੀ 3, 1790 ਬਿਕਰਮੀ)
- ਕਿਸ ਕੋਲ
- ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੀਆ ਆਫ਼ਿਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ)
- ਟਿਕਾਣਾ
- ਲੰਡਨ
- ਮੂਲ
- ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ
- ਸਥਿਤੀ: ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ
- ਇੰਡੀਆ ਆਫ਼ਿਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਇਹ 1907 ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਤੋਂ 10 ਪੌਂਡ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦੀ (ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼, 1992-98)। ਮੈਕਲਿਓਡ (1979-80) ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ India Office Library MS Panj B40 ਵਜੋਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (2013) ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ Oriental and India Office Collection ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 2023 ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਖੁੱਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਸੂਚੀ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿਚਲੀਆਂ ਦੋ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਗੂ ਮੱਲ ਨੇ ਇਹ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ, ਦਇਆ ਰਾਮ ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਲਿਖੀ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਿਸਤਰੀ ਆਲਮ ਚੰਦ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ। ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ 231 ਪੱਤਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗ਼ਾਇਬ ਹਨ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਆਚੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਘਟਨਾ 1675 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਬਾਰੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਆਦਿ ਸਾਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਇੱਕ ਸਰੋਤ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।
1733 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ 1885 ਅਤੇ 1913 ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਵਿਵਾਦਤ ਹੈ
ਆਨਲਾਈਨ ਵੇਖੋ
ਸਚਿੱਤਰ ਪੱਤਰਾ। 1733 ਦੀ ਬੀ-40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਦਇਆ ਰਾਮ ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਆਲਮ ਚੰਦ ਨੇ ਚਿੱਤਰੀ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ 57 ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ।
Alam Chand, painter. Image: Ms Sarah Welch, 1733. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, MS Panj B40.CC BY-SA 4.0. ਸਰੋਤ
ਸਚਿੱਤਰ ਪੱਤਰਾ। 1733 ਦੀ ਬੀ-40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਦਇਆ ਰਾਮ ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਆਲਮ ਚੰਦ ਨੇ ਚਿੱਤਰੀ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ 57 ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ।
Alam Chand, painter. Image: Ms Sarah Welch, 1733. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, MS Panj B40.CC BY-SA 4.0. ਸਰੋਤ
ਸਚਿੱਤਰ ਪੱਤਰਾ। 1733 ਦੀ ਬੀ-40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਦਇਆ ਰਾਮ ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਆਲਮ ਚੰਦ ਨੇ ਚਿੱਤਰੀ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ 57 ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ।
Alam Chand, painter. Image: Ms Sarah Welch, 1733. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, MS Panj B40.CC BY-SA 4.0. ਸਰੋਤ
ਸਚਿੱਤਰ ਪੱਤਰਾ। 1733 ਦੀ ਬੀ-40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਦਇਆ ਰਾਮ ਅਬਰੋਲ ਨੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਆਲਮ ਚੰਦ ਨੇ ਚਿੱਤਰੀ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ 57 ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ।
Alam Chand, painter. Image: Ms Sarah Welch, 1733. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, MS Panj B40.CC BY-SA 4.0. ਸਰੋਤ
1733 ਦੀ ਬੀ-40 ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੇਰਵਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਾਮਨਜ਼ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਭੱਟੀ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਛਾਣ ਫ਼ਾਈਲ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਈ ਗਈ।
Alam Chand, painter. Image: Ms Sarah Welch, 1733. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, MS Panj B40.CC BY-SA 4.0. ਸਰੋਤ
