ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸਤ
ਜ਼ਮਜ਼ਮਾ ਤੋਪ
ਹੋਰ ਨਾਂ ਭੰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੋਪ, ਕਿਮ ਦੀ ਤੋਪ
ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁੱਰਾਨੀ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਢਾਲੀ ਗਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤੋਪ। ਭੰਗੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 1762 ਵਿੱਚ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।[EoS]
- ਤਾਰੀਖ਼
- ਲਗਭਗ 1760-1761
- ਕਿਸ ਕੋਲ
- ਲਾਹੌਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਅਹਾਤਾ
- ਟਿਕਾਣਾ
- ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
- ਮੂਲ
- ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ
- ਸਥਿਤੀ: ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ
- ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ (1992-98) ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਕੋਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ 1870 ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਿਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉਗਰਾਹੇ ਧਾਤ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਤੋਂ ਢਾਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ 1761 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿਖੇ ਵਰਤੀ ਗਈ। ਭੰਗੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ 1762 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਇਹ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਚੱਠਾ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ 1802 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ।
1800 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਜ਼ਮਜ਼ਮਾ ਤੋਪ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ 1762 ਵਿੱਚ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੰਗੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਭੰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੋਪ ਆਖਦਾ ਹੈ।
Unknown photographer, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਅਖ਼ੀਰ. Public domain. ਸਰੋਤ
