ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ
ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਦਾ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 11 ਨਵੰਬਰ 1675 ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।
ਇਤਿਹਾਸ
- 1675
ਸ਼ਹੀਦੀ
11 ਨਵੰਬਰ 1675 ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੋਤਵਾਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀਸ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੜ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਹੈ।[EoS]
- 1783
ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ
1783 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੱਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ 4,000 ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਉਦੋਂ ਇਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਢਾਹ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ।[EoS]
- 1857 ਤੋਂ 1930
ਲੰਮਾ ਵਿਵਾਦ
1857 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਂਦ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਠਾਇਆ। ਆਖ਼ਰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪ੍ਰਿਵੀ ਕੌਂਸਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1930 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਗਈ।[EoS]
- 1922 ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ
ਪ੍ਰਬੰਧ
ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 19 ਦਸੰਬਰ 1922 ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ। ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਹਨ।[EoS]
ਤਸਵੀਰਾਂ

ਲਗਭਗ 1913-1916 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਰਾਮ ਦੀ ਲਾਈਨ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਹੈ।
Unknown, ਲਗਭਗ 1913-1916. Public domain. ਸਰੋਤ