ਚਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ; 1868-1963
ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ 1921 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤੋਸ਼ੇਖ਼ਾਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਤਕੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਪੰਜਾਬ ਯੋਜਨਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ
6 ਜੂਨ 1868 ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬਾਬਾ ਜੀ 1889 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਇਆ, ਅਤੇ 1920 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਂਟਰਲ ਸਿੱਖ ਲੀਗ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।[EoS]
ਚਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ
ਜਨਵਰੀ 1922 ਵਿੱਚ ਚਾਬੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1922 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦਸਤਾਰਾਂ ਉਤਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਛਹਿਰੇ ਤੱਕ ਕੱਪੜੇ ਲਾਹ ਕੇ ਰਹੇ। ਉਹ 4 ਜੂਨ 1927 ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹਿਰੂ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਲ ਐਵਾਰਡ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1963 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।[EoS]
ਤਸਵੀਰਾਂ

ਜਨਵਰੀ 1942 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ। 1954 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 86ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।
Unknown photographer, ਜਨਵਰੀ 1942. Public domain. ਸਰੋਤ