ੴਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੀਨੂ
English

ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਕਰਤਾ; 1861-1938

ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ

ਹੋਰ ਨਾਂ ਨਾਭੇ ਦੇ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ

ਬਹੁਤੀ ਵਿੱਦਿਆ ਆਪਣੇ ਬਲਬੂਤੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਪੁਸਤਿਕਾ ਲਿਖੀ, The Sikh Religion ਬਾਰੇ ਮੈਕਸ ਆਰਥਰ ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ 1930 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।

1861–1938
ਜਨਮ
30 ਅਗਸਤ 1861[EoS]
ਭਾਦੋਂ ਵਦੀ 10, 1918 ਬਿਕ੍ਰਮੀ
ਦੇਹਾਂਤ
24 ਨਵੰਬਰ 1938[EoS]

ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ 1861 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਬਜ਼ ਬਨੇਰਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, 1887 ਤੋਂ ਨਾਭੇ ਦੇ ਵਾਰਸ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹੇ।[EoS]

ਮੈਕਾਲਿਫ਼

ਉਹ 1885 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਆਰਥਰ ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। The Sikh Religion ਦੀ ਛਪਾਈ ਸਮੇਂ ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।[EoS]

ਰਚਨਾਵਾਂ

ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ (1898) ਨੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸੁਧਾਕਰ ਆਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ 64,263 ਇੰਦਰਾਜ ਹਨ। ਉਹ 24 ਨਵੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਨਾਭੇ ਵਿਖੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।[EoS][EoS]

ਤਸਵੀਰਾਂ

  • ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ

    ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਜੀ ਦੇ 1930 ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਕਾਮਨਜ਼ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

    Published by Kahn Singh Nabha, ਲਗਭਗ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ. Public domain. ਸਰੋਤ

  • ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਜੀ ਦੀ ਛਪੀ ਤਸਵੀਰ

    ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ 1930 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਛਪੇ।

    Unknown photographer, 1930 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ. Public domain. ਸਰੋਤ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿਓ

"ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ". ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਜੀਵਨ. https://sikh-history.co.uk/pa/people/bhai-kahn-singh-nabha/