ੴਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੀਨੂ
English

ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਬਾਨੀ; 1723-1803

ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ

ਹੋਰ ਨਾਂ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਇੱਛੋਗਿੱਲੀਆ

ਇੱਛੋਗਿੱਲ ਦੇ ਇੱਕ ਤਰਖਾਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਰਾਮ ਰੌਣੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਉਸਾਰਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਲਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਿਸਲਦਾਰ ਬਣੇ, ਆਪਣੇ ਹਮਨਾਮ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜ ਪਾਇਆ, ਕਈ ਸਾਲ ਭਾੜੇ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵਜੋਂ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਬਟਾਲੇ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।

1723–1803
ਜਨਮ
1723[EoS]
ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ
20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1803[EoS]

ਉਭਾਰ

1723 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੱਛੋਗਿੱਲ ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1739 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ, ਫਿਰ 1748 ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਰੌਣੀ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 1753 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਉਸਾਰਿਆ।[EoS]

ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ

ਜੈ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਆਬਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਆੜਕੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਹਥਿਆਈ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਜ ਲਿਆ। ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨਾਲ ਫੁੱਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਸਾਰ ਤੋਂ ਧਾਵੇ ਕੀਤੇ, 1783 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੇ ਬੈਠਣ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਮੁੜੇ ਅਤੇ 1787 ਵਿੱਚ ਬਟਾਲੇ ਵਿਖੇ ਜੈ ਸਿੰਘ ਕਨ੍ਹਈਆ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।[EoS]

ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ

ਬਟਾਲਾ, ਕਲਾਨੌਰ, ਦੀਨਾਨਗਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਾਂਗੜਾ, ਨੂਰਪੁਰ, ਮੰਡੀ ਤੇ ਚੰਬਾ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1803 ਨੂੰ ਉਹ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।[EoS]

ਤਸਵੀਰਾਂ

  • ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਵੇਰਵਾ

    ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ, ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਵੇਰਵਾ, ਜੋ ਕਾਂਗੜਾ ਦੇ ਪੁਰਖੂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ਾਲਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਮਨਜ਼ 1760 ਜਾਂ 1780 ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

    Purkhu of Kangra, ਲਗਭਗ 1760 ਜਾਂ 1780, ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ. Public domain. ਸਰੋਤ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿਓ

"ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ". ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਜੀਵਨ. https://sikh-history.co.uk/pa/people/jassa-singh-ramgarhia/