ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ

1896 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਾਭਾ ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਉਹ 1912 ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਗਏ ਅਤੇ ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ। ਹਰਦਿਆਲ ਨਾਲ ਗ਼ਦਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।[EoS]

15 ਸਤੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਤੁਰੇ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਲ ਫੈਲਾਇਆ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਪਿੰਗਲੇ ਨਾਲ ਫ਼ੌਜੀ ਛਾਉਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਰਵਰੀ 1915 ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਭੇਤ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਾਬਲ ਵੱਲ ਬਚ ਨਿਕਲੇ, ਵਾਪਸ ਆਏ, ਅਤੇ 2 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵਿਲਸਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਫੜੇ ਗਏ। 13 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ 16 ਨਵੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।[EoS]