ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਹ
ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੀਤਾ
ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਡਿਤ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਨਪੜ੍ਹ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਵਾਈ।
ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹਵਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਪੰਜੋਖਰਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ। ਲਾਲ ਚੰਦ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਡਿਤ ਮਖੌਲ ਕਰਨ ਆਇਆ: ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਕੀ ਪਤਾ?
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਛੱਜੂ ਰਾਮ, ਜੋ ਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਗੀਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਕਾਵਿ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਲਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਕਾਵਿ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਏ।
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੈ?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਖੀ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦਾ ਕਥਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਾਮਾਤ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ। ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲ ਚੰਦ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1705 ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਜਾਂਚਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪੜ੍ਹੋ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ
