ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਅੰਗ 1 · ਜਪੁ
ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ: ਸੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈਏ?
ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਉਹ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਚੁੱਪ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਉੜੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤੁਕ ਉਹ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਕੀ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਰੱਬੀ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵੋ।
- 1ਸੋਚੈ ਸੋਚਿ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸੋਚੀ ਲਖ ਵਾਰ ॥
ਤੁਸੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਾਰ ਯਤਨ ਕਰ ਲਵੋ।
ਨੋਟ: 'ਸੋਚ' ਦਾ ਅਰਥ ਰਸਮੀ ਸੁੱਚਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
- 2ਚੁਪੈ ਚੁਪ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਲਾਇ ਰਹਾ ਲਿਵ ਤਾਰ ॥
ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਚਿਰ ਧਿਆਨ ਲਾਈ ਰੱਖੋ।
- 3ਭੁਖਿਆ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੀ ਜੇ ਬੰਨਾ ਪੁਰੀਆ ਭਾਰ ॥
ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਟੇਗੀ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਿਟੇਗੀ।
- 4ਸਹਸ ਸਿਆਣਪਾ ਲਖ ਹੋਹਿ ਤ ਇਕ ਨ ਚਲੈ ਨਾਲਿ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਤੁਰਾਈਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ।
- 5ਕਿਵ ਸਚਿਆਰਾ ਹੋਈਐ ਕਿਵ ਕੂੜੈ ਤੁਟੈ ਪਾਲਿ ॥
ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀਏ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਕੰਧ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜੀਏ?
- 6ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ ਨਾਨਕ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲਿ ॥੧॥
ਨਾਨਕ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਰੱਬੀ ਰਜ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵੋ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨੋਟ: 'ਹੁਕਮ' ਹਰ ਸ਼ੈ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਨੇਮ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਰਤਿਆ ਪਦ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਤੁਕ ਭਾਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਮੂਲ ਪਾਠ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਲਈ ਵੇਖੋ:SikhiToTheMax ਅਤੇ ਸਿੱਖਆਰਆਈ ਦਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ.[DB][EoS]