ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਅੰਗ 12 · ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ
ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ: ਨਿਰਭਉ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਗੀਤ
ਸੋਹਿਲਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਅੰਗ 12 'ਤੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਤਿੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ, ਇੱਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਪੂਰਾ, ਰਾਗ ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ ਵਿੱਚ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1604 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਇੱਕੋ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ 1699 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬਾਣੀ ਬਣ ਗਈ। ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਦੋਵਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਢੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵਿਆਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
- 1ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ ॥
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਨੋਟ: ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇਸ 'ਘਰ' ਦਾ ਅਰਥ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 2ਤਿਤੁ ਘਰਿ ਗਾਵਹੁ ਸੋਹਿਲਾ ਸਿਵਰਿਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰੋ ॥੧॥
ਉੱਥੇ ਸਿਫ਼ਤ ਦਾ ਗੀਤ ਛੇੜੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਰੱਖੋ।
ਨੋਟ: 'ਸੋਹਿਲਾ' ਸਿਫ਼ਤ ਦਾ ਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਾਂਘ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬਿੰਬਾਂ ਨਾਲ ਢੁੱਕਦਾ ਹੈ।
- 3ਤੁਮ ਗਾਵਹੁ ਮੇਰੇ ਨਿਰਭਉ ਕਾ ਸੋਹਿਲਾ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਗੀਤ ਮੇਰੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਡਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
- 4ਹਉ ਵਾਰੀ ਜਿਤੁ ਸੋਹਿਲੈ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਮੈਂ ਉਸ ਗੀਤ ਉੱਤੋਂ ਵਾਰੀ ਜਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- 5ਨਿਤ ਨਿਤ ਜੀਅੜੇ ਸਮਾਲੀਅਨਿ ਦੇਖੈਗਾ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਹਰੇਕ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
- 6ਤੇਰੇ ਦਾਨੈ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਤਿਸੁ ਦਾਤੇ ਕਵਣੁ ਸੁਮਾਰੁ ॥੨॥
ਤੈਥੋਂ ਦਾਤਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾਤੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- 7ਸੰਬਤਿ ਸਾਹਾ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਪਾਵਹੁ ਤੇਲੁ ॥
ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਾਲ ਅਤੇ ਦਿਨ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਮਿਥੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਲ ਪਾਓ।
ਨੋਟ: ਵਿਆਹ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਥਿਆ ਦਿਨ ਇਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਪਲ ਦਾ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੇਲ ਦਾ ਅਰਥ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਰਿਵਾਜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾੜੀ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਬੂਹੇ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਚੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 8ਦੇਹੁ ਸਜਣ ਅਸੀਸੜੀਆ ਜਿਉ ਹੋਵੈ ਸਾਹਿਬ ਸਿਉ ਮੇਲੁ ॥੩॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿਓ, ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਾਂ।
- 9ਘਰਿ ਘਰਿ ਏਹੋ ਪਾਹੁਚਾ ਸਦੜੇ ਨਿਤ ਪਵੰਨਿ ॥
ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੱਦਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 10ਸਦਣਹਾਰਾ ਸਿਮਰੀਐ ਨਾਨਕ ਸੇ ਦਿਹ ਆਵੰਨਿ ॥੪॥੧॥
ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰੋ। ਉਹ ਦਿਨ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਡੀ ਤੁਕ ਭਾਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਮੂਲ ਪਾਠ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਲਈ ਵੇਖੋ:SikhiToTheMax ਅਤੇ ਸਿੱਖਆਰਆਈ ਦਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ.[DB][EoS]