ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ · ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਅੰਗ 773 · ਸੂਹੀ
ਲਾਵਾਂ: ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ
ਲਾਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਰਾਗ ਸੂਹੀ ਵਿੱਚ, ਅੰਗ 773 'ਤੇ, ਚਾਰ ਬੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਹਰੇਕ ਬੰਦ ਦੇ ਗਾਏ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜੋੜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਬੰਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹ ਬਾਣੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਲਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਬ ਪਤੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਬੰਦ ਸਾਧਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੜਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜਤਨ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਲਈ ਤਾਂਘ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਬੰਦ ਦੀਆਂ ਕਈ ਤੁਕਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਟੀਕਾਕਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਅਰਥ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- 1ਹਰਿ ਪਹਿਲੜੀ ਲਾਵ ਪਰਵਿਰਤੀ ਕਰਮ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਬਲਿ ਰਾਮ ਜੀਉ ॥
ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੋਂ ਵਾਰੀ ਜਾਵਾਂ।
ਨੋਟ: 'ਪਰਵਿਰਤੀ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਣਾ। BaniDB ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਅਪਣਾਉਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤੁਕ 'ਬਲਿ ਰਾਮ ਜੀਉ' ਦਾ ਅਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ।
- 2ਬਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੇਦੁ ਧਰਮੁ ਦ੍ਰਿੜਹੁ ਪਾਪ ਤਜਾਇਆ ਬਲਿ ਰਾਮ ਜੀਉ ॥
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵੇਦ ਜਾਣੋ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੋਂ ਵਾਰੀ ਜਾਵਾਂ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਸਿੱਖ ਵਾਸਤੇ ਵੇਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ 'ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ' ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਹ ਟਾਕਰਾ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- 3ਧਰਮੁ ਦ੍ਰਿੜਹੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਹੁ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ॥
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰੋ। ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਆਪ ਨਾਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 'ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ' ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਮਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
- 4ਸਤਿਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਆਰਾਧਹੁ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਪਾਪ ਗਵਾਇਆ ॥
ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ, ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 5ਸਹਜ ਅਨੰਦੁ ਹੋਆ ਵਡਭਾਗੀ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮੀਠਾ ਲਾਇਆ ॥
ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਅਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਬ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- 6ਜਨੁ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਲਾਵ ਪਹਿਲੀ ਆਰੰਭੁ ਕਾਜੁ ਰਚਾਇਆ ॥੧॥
ਰੱਬ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
- 7ਹਰਿ ਦੂਜੜੀ ਲਾਵ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਮਿਲਾਇਆ ਬਲਿ ਰਾਮ ਜੀਉ ॥
ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੋਂ ਵਾਰੀ ਜਾਵਾਂ।
- 8ਨਿਰਭਉ ਭੈ ਮਨੁ ਹੋਇ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਗਵਾਇਆ ਬਲਿ ਰਾਮ ਜੀਉ ॥
ਰੱਬ ਦੇ ਭੈ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਦੀ ਮੈਲ ਖੁਰਚ ਕੇ ਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੋਂ ਵਾਰੀ ਜਾਵਾਂ।
ਨੋਟ: 'ਨਿਰਭਉ ਭੈ' ਵਿੱਚ ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਅਦਬ ਭਰਿਆ ਭੈ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਡਰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਨਿਰਭਉ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਦਬ ਭਰਿਆ ਭੈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 9ਨਿਰਮਲੁ ਭਉ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ਹਰਿ ਵੇਖੈ ਰਾਮੁ ਹਦੂਰੇ ॥
ਉਸ ਨਿਰਮਲ ਭੈ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਰੱਬ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
- 10ਹਰਿ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਪਸਾਰਿਆ ਸੁਆਮੀ ਸਰਬ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰੇ ॥
ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਰੱਬ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਸਾਰਾ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਲਕ ਸਭ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
- 11ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੋ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਜਨ ਮੰਗਲ ਗਾਏ ॥
ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਰੱਬ ਦੇ ਜਨ ਮਿਲ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- 12ਜਨ ਨਾਨਕ ਦੂਜੀ ਲਾਵ ਚਲਾਈ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਵਜਾਏ ॥੨॥
ਸੇਵਕ ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ ਚੱਲ ਪਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: 'ਅਨਹਦ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਵਜਾਏ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਖੰਡ, ਅਜਿਹੀ ਧੁਨੀ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਸਾਡੀ ਤੁਕ ਭਾਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਮੂਲ ਪਾਠ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਲਈ ਵੇਖੋ:SikhiToTheMax ਅਤੇ ਸਿੱਖਆਰਆਈ ਦਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ.[DB][EoS]