ਤਖ਼ਤ
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ 1706 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ। 1966 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਤਖ਼ਤ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
- 1670 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਅਤੇ 1706
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਆਮਦ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ 1670 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ 1706 ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਠਹਿਰੇ। ਦਮਦਮਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।[EoS]
- 18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ
18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸਿੱਖ ਛਾਉਣੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ 1757 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।[EoS]
- 1966
ਤਖ਼ਤ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 1966 ਦੇ ਮਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ।[EoS]
ਤਸਵੀਰਾਂ

ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ ਪੱਤਰੇ, ਲਗਭਗ 1715-1730, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Attributed to Baba Deep Singh, ਲਗਭਗ 1715-1730. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ, ਪੰਜਾਬ (ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਨੁਸਾਰ). Public domain. ਸਰੋਤ

ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਲਿਖਦੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਵੇਰਵਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ, ਤਾਰੀਖ਼ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ।
Unknown, 18ਵੀਂ ਜਾਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ, ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ. ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ (ਕਾਮਨਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ). Public domain. ਸਰੋਤ

1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਖੇ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ 1930 ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਲਈ ਖਿੱਚੀ ਗਈ।
Photographed by Kahn Singh Nabha, engraved and printed by F.W. & Co., Lahore., ਲਗਭਗ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ. Public domain. ਸਰੋਤ