ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਾਲੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ

ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਲੇਖਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਬੀੜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਆ ਗਈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ 1635 ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਪੁਰ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਬਾਬਾ ਧੀਰ ਮੱਲ ਜੀ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਈ।

ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਇਸ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਹ ਖੋਹ ਲਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੋੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਆਈ, ਫਿਰ 1849 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਕੋਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1850 ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਸੋਢੀ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹੇਨੁਮਾ ਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਆਉਟਲੁੱਕ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਬੀੜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਤੋਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

2013 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਸਵੀਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਰਹੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਤਸਵੀਰ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੈ। ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ 'ਤੇ ਜੀ.ਬੀ. ਸਿੰਘ ਦੀ 1950 ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਪੱਤਰੇ ਵੀ ਹਨ।