ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀ ਦੇ ਭਗਤ; ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ
ਭਗਤ ਪਰਮਾਨੰਦ ਜੀ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਾਰਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਭਗਤ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗ 1253 'ਤੇ ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਸੁਣਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਨ।
ਪਰੰਪਰਾ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਢਰਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੰਗ ਉਪਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੰਗ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਮੀਂਹ ਲਈ ਤਿਹਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੱਬ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੰਗੇ ਗੋਡਿਆਂ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ ਸੱਤ ਸੌ ਡੰਡੌਤਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਅਪ੍ਰਗਟ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਬਾਲਕ ਵਰਗੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਵਗਦੇ ਸਨ। ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।[EoS][Macauliffe]
ਸ਼ਬਦ
BaniDB ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗ 1253 'ਤੇ ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਵਧੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਗੇ ਇਹ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਨੰਦ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਭੱਟ ਜੀ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਵੱਈਏ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਭੱਟਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।[DB][EoS][EoS]
ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ
- ਤਾਰੀਖ਼
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ 1483 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਤ ਜੀ ਦਾ ਕਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।[EoS][Macauliffe]