ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ

6 ਸਤੰਬਰ 1838 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਸਤੰਬਰ 1843 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਰਾਜ-ਸੰਰੱਖਿਅਕ ਬਣੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 29 ਮਾਰਚ 1849 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਡਾ. ਜੌਨ ਲੌਗਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣੇ, 1850 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 8 ਮਾਰਚ 1853 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇ ਕੇ ਈਸਾਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।[EoS]

ਉਹ ਮਈ 1854 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਚਹੇਤੇ ਬਣੇ। 7 ਜੂਨ 1864 ਨੂੰ ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਬਾ ਮੂਲਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਐਲਵੇਡਨ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।[EoS]

1884 ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। 31 ਮਾਰਚ 1886 ਨੂੰ ਉਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤੁਰੇ, ਅਦਨ ਵਿਖੇ ਰੋਕ ਲਏ ਗਏ, ਅਤੇ 25 ਮਈ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭੱਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਐਲਾਨਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮੰਗੀ, ਜਦਕਿ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।[EoS][EoS]

ਰੂਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1893 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਿਕਟਰ ਦੇਹ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਐਲਵੇਡਨ ਲੈ ਗਏ।[EoS]