ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ

ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸੋਬਤੀ ਖੱਤਰੀ ਦਇਆ ਰਾਮ ਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗੇ ਆਏ; ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੇ ਜੱਟ ਧਰਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੂਜੇ; ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ ਦੇ ਝਿਊਰ ਹਿੰਮਤ ਰਾਏ ਜੀ ਤੀਜੇ; ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਧੋਬੀ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਜੀ ਚੌਥੇ; ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਦਰ ਦੇ ਨਾਈ ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ ਜੀ ਪੰਜਵੇਂ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ; ਹਰ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਹੂ ਭਿੱਜੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਲਿਖੇ ਸੋਮੇ ਨਾਟਕ ਘੱਟ ਅਤੇ ਤੱਤ ਵੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਪੰਜ ਸਿੱਖ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮਕਸਦ ਹੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਾਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਸਨ। ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਅਜਿਹੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਾਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੇ ਤਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਦੇਹ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।[EoS][EoS][Src]

ਪੰਜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੇ। ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਸੰਬਰ 1705 ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਵਜੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਤ ਚਮਕੌਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲੈ ਕੇ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਵਿਖੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਕੋਲ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਗਏ ਅਤੇ 1708 ਵਿੱਚ ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।

ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰਹੀ। ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਹਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਗਰ ਕੀਰਤਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਅਗਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਹਰ ਸਿੱਖ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 1699 ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ 'ਤੇ ਵੀ।[EoS][EoS][EoS]