ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵੇ: ਬਾਬਾ ਦਾਸੂ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ
ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਤ
ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਸੱਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।
ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਅਪਣਾਏ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਉਹ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਬਿਰਧ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰੀ। ਲੋਕ ਹੱਕੇ-ਬੱਕੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਪਲੋਸਿਆ ਅਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਬੁੱਢੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਸੱਟ ਨਾ ਮਾਰੀ ਹੋਵੇ।
ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਹਥਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬਾਸਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਚੁੱਕ ਸਕੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਘੋੜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ, ਘਰ ਮੁੜਦਿਆਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੁੱਟੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਲੰਗੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥ ਖਡੂਰ ਪਰਤੇ।
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੈ?
ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਇਹ ਸਾਖੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਨੇੜਲਾ ਸੁਤੰਤਰ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਬਖ਼ਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਉਹ 1628 ਤੱਕ ਜੀਵਿਤ ਰਹੇ। ਇਹ ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਸਲ ਟਕਰਾਅ ਦੀਆਂ ਧੜੇ ਪੱਖੀ ਯਾਦਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਪੱਖ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜਲੱਤ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਬਾਸਰਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[EoS]
- ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਖਡੂਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਦਾਤੂ ਜੀ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।[Macauliffe]
