ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਹੋਲਾ ਨੂੰ ਹੋਲੀ ਦਾ ਪੁਲਿੰਗ ਰੂਪ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਲਾ ਅਰਬੀ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਗਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜਥੇਬੰਦ ਮਾਰਚ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਅਜਿਹੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਚੇਤ ਵਦੀ 1, 1757 ਬਿਕ੍ਰਮੀ, ਜਾਂ 22 ਫ਼ਰਵਰੀ 1701, ਹੈ।

ਜਿੱਥੇ ਹੋਲੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਸੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ 1700 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਕੱਠ ਚਰਨ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਹੋਲਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਕੋਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।[EoS]

ਇਸ ਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਮਕਸਦ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਅੱਜ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਹੰਗ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪੈਦਲ, ਮਹੱਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਜ਼ਾਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨਿਹੰਗਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਿਲਣ ਅਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਢਿੱਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਅਤੇ ਤਰੁਣਾ ਦਲ ਵਿੱਚ ਜਥੇਬੰਦ ਹਨ।

ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ 1889 ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਿੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ। ਦੋ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਈਆਂ: ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ।

ਅਜਿਹੇ ਮਹੱਲੇ ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਮਾਘੀ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ ਤਖ਼ਤ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਨਸਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਅਕਸਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।[EoS][EoS][EoS]