ਤਖ਼ਤ
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
- 1666
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ
- 1665 ਤੋਂ 1957
ਇਮਾਰਤਾਂ
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਥਾਂ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤ 1665 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਫ਼ਤਿਹ ਚੰਦ ਮੈਣੀ ਨੇ ਬਣਵਾਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 1839 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵੀਂ ਬਣਵਾਈ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1957 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੰਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ।
ਇੱਥੇ ਰੱਖੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ, ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[EoS]
ਤਸਵੀਰਾਂ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਪਟਨਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਤਖ਼ਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਫ਼ਲਿੱਕਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਹੈ।
Sri Guru Tegh Bahadur Ji and his scribe, ਲਗਭਗ 1666-1667. ਤਖ਼ਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਟਨਾ (ਕਾਮਨਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ). Public domain. ਸਰੋਤ

12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1759 ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪਟਨਾ ਦੇ ਦੋ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1757 ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਦਾਨ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੇਰਵੇ ਕਾਮਨਜ਼ ਤੋਂ ਹਨ।
Sikh Khalsa [Guru Khalsa], 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1759. Public domain. ਸਰੋਤ

ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਪਟਨਾ ਵਾਲੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਾਰੀਖ਼ 1698 ਹੈ। ਮਾਨ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੋਥੀ 1698 ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਨਕਲ।
Unknown scribes (Commons credits Sri Guru Gobind Singh Ji), ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ 1698. ਤਖ਼ਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਟਨਾ. Public domain. ਸਰੋਤ

1934 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਖ਼ਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਟਨਾ। 1930 ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।
Unknown, 1930 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ. Public domain. ਸਰੋਤ