ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ

ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1624 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਦੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੁਭਿੱਖੀ ਖੱਤਰੀ ਲਾਲ ਚੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਸਨ। 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 1633 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਅਤੇ 1644 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਬਕਾਲੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਤੀਹ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

1665 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਾਲ ਗਏ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰਾਏ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਦਸੰਬਰ 1666 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕਿਰਪਾਲ ਜੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ 1672 ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮੁੜ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਹੋਇਆ। 1675 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸ ਘਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਇੱਕ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਲਕ ਸਨ।

ਦਸੰਬਰ 1705 ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਰਸਾ ਦੇ ਪੱਤਣ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੋਤਰਿਆਂ, ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਗਏ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਨੌਕਰ ਦੇ ਧੋਖੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਦਸੰਬਰ 1705 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਮਾਤਾ ਜੀ ਉਸੇ ਦਿਨ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਸਿੱਖ ਵਪਾਰੀ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਜੀ ਨੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਖ਼ਰੀਦੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।[EoS][EoS][EoS][EoS]