ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1761 ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੀਹਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 1762 ਵਿੱਚ ਕੁੱਪ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਥੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਹ 1800 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਏ।[EoS]

ਜਨਵਰੀ 1802 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। 1809 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਚਾਰਲਸ ਮੈਟਕਾਫ਼ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਖਵਾਲੇ ਦਸਤੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਲਾਈ ਸੀ।[EoS][EoS]

ਉਹ 1807 ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਵਿਖੇ ਲੜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਛਾਉਣੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਛਾਉਣੀ ਕਹਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ 1818 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ 'ਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਾਰਚ 1823 ਵਿੱਚ ਨੌਸ਼ਹਿਰੇ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1,500 ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਇਹ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਏ।[EoS]