ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1656 ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1661 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਬੁਲਾਇਆ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ, ਸਿੱਖ ਸੋਮਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇਖਣ ਲਈ।

1664 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜਥੇ ਨਾਲ ਅੰਬਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਇਸੀਨਾ ਵਿਚਲੀ ਆਪਣੀ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਇਹ ਥਾਂ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਇਸ ਠਹਿਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭੇਸ ਵਟਾਈ ਦਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਦੂਜੀ, ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਨਪੜ੍ਹ ਝਿਊਰ ਰਾਹੀਂ ਗੀਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਵਾਈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਿਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਖੂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੋ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ।[EoS][EoS]

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਚ 1664 ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਂਦਿਆਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਾਨਸ਼ੀਨ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲੇ, ਭਾਵ ਬਕਾਲੇ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਵੱਲ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਕਾਲੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਾਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਮਾਨਤਾ ਮੰਗਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਹ ਮਸਲਾ ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਲਝ ਗਿਆ।

ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਯਮੁਨਾ ਕੰਢੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।[EoS][EoS][EoS]