ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ

ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਮ ਨੇਮ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਜਾਤ ਜਾਂ ਗੋਤ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਚੁਣਨ ਲਈ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੁਰ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਲਾਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਗ ਸੂਹੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗ 773 ਅਤੇ 774 'ਤੇ ਹਨ। ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਇਸ ਰਸਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਰਸਮ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੇ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ।[EoS][Src][EoS]

ਵਿਆਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ, ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋੜੀ ਪਾਵਨ ਗ੍ਰੰਥ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਲਾੜੀ ਲਾੜੇ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ। ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਦੋ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋੜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੀ ਹੈ। ਲਾੜੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨੇੜਲਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਲਾੜੇ ਦੇ ਪੱਲੇ ਦਾ ਸਿਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਵਾਂ ਦਾ ਹਰ ਛੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜੋੜੀ ਪਾਵਨ ਗ੍ਰੰਥ ਦੁਆਲੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾੜਾ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਲਾਂਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ।

ਚੌਥੀ ਲਾਂਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪਉੜੀ ਦਾ ਪਾਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਰਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਸਮ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਸਕਦੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਮਿਲਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਮੇਲ।[Src][EoS]

ਸੁਧਾਰ ਪੱਖੀ ਸਿੱਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੇ। ਕੁਝ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੱਤ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਭਾ ਦੇ ਟਿੱਕਾ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 1908 ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੇ 1909 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਇਹ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1909 ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਹ ਐਕਟ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੰਦ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਜਾਇਜ਼ ਐਲਾਨਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਰਿਵਾਜੀ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2012 ਦੀ ਸੋਧ ਨੇ ਅਨੰਦ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਜੋੜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 7 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵੀ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਪਾਠ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।[EoS][EoS][Web]